1988-11-30 Richtlijnen OVS


Verbond, 30-11-1988


NEDERLANDSE VERENIGING VAN AUTOMOBIELASSURADEUREN \NVVA
1s-Gravenhage, 30 november 1988 3.4.1,/PH/sp
Aan de maatschappijen die aangesloten zijn bij de Overeenkomst Vereenvoudigde Schaderegeling (O.V.S.)
Ter kennisneming aan de leden van de Nederlandse Vereniging van Automobielassuradeuren (NVVA).
Betreft : Richtlijnen O.V.S.

Mevrouw, mijnheer,

Sinds de uitgifte van de richtlijnen bij de toepassing van de O.V.S. in 1985
zijn vele tientallen geschillen aan de O.V.S.-Commissie voorgelegd.

Naar aanleiding van deze voortdurende stroom van geschillen heeft de O.V.S.-
Commissie de richtlijnen kritisch bezien en getracht deze, waar mogelijk, te
verduidelijken.

Een exemplaar van deze nieuwe richtlijnen, waarin de richtlijnen uit 1975 en
1985 zijn verwerkt, treft u hierbij aan.

Naast een aantal taalkundige en redactionele aanpassingen, zijn de richtlijnen op de volgende punten gewijzigd:
Algemene begrippen.

- A Wegen. •
Toegevoegd is de regel, dat de O.V.S. niet van toepassing is op botsingen in parkeergarages. Deze uitspraak vloeit voort uit een principiële uitspraak van de O.V.S.-Commissie, u gezonden per circulaire no. NA-87/4.

- D Meervoudige botsingen. "
De verwijzing naar art. IX sub l slot is vervangen door--de-verwijzing naar art. IX.

- E Stilstaand obstakel
Dit artikel is nieuw, in die zin dat in de richtlijnen van 1985 dit artikel was ondergebracht in de toelichting op art. I O.V.S. Tevens zijn de criteria waaraan moet worden voldaan, voordat sprake is van een stilstaand obstakel, strakker omschreven.

Artikel I.
- Botsingen op kruisingen en splitsingen.
Toegevoegd zijn normen voor afstand met betrekking tot het begrip "naderen"
van een kruising in de zin van de O.V.S.

Het hoofd "Naderen" is vervallen (zie Algemene begrippen onder E).

CIRCULAIRE NO; NA-88/3O.
- 2 -
Groolhenoginnelaan 8. 2517 EG Den Haag, telefoon 070 - 614731*, telex 34053, telefax 070 - 453903, Postbus 990, 2501 CZ Den Haag Postrekening 569567 t.n.v. NWA, Bankiers: Mees & Hope, Kneuterdijk 13, Den Haag

_ 2 -Artikel II.
- Botsingen tussen een links- of rechtsaf slaand en een rechtdoorgaand
motorrijtuig.
De omschrijving "naar links of naar rechts van richting veranderen" is nader toegelicht.
- Normen voor afstand in verband met toepassing.
Toegevoegd is een nadere definiëring van het begrip "afgelegde afstand".

Artikel VII.
- Een nadere toelichting wordt gegeven op het begrip "portier" .

Artikel IX.
- Normen voor afstand in verband met toepassing.
In plaats van een verwijzing naar de toelichting op art. II O. V. S. zijn de normen nu volledig opgenomen.

Artikel X.
- Toegevoegd is dat de O. V. S. van toepassing blijft zolang de aanhanger nog
niet veilig buiten het verkeer tot stilstand is gekomen.
- Werkelijke schade.
De tekst is ontdaan van een overbodige specificering van het begrip "sleep-
en bergingskosten" .

Artikel XI.
- Toegevoegd is de regel dat partijen, indien zij een geschil voor bindend
s voorleggen; 7-lj dit 7-ow«l rioiiadeljk a«Tnotnv«»f>Tvl s 3. R gedocumenteerd
zullen doen. Deze toevoeging is met name bedoeld om extra correspondentie en het daarmee gepaard gaande tijdverlies ^2, voorkom en. .. _ „ ____ „„_

De nieuwe richtlijnen zullen met het eerstvolgende supplement in het NVVA-Verenigingsboeic worden opgenomen.
Met vriendelijke groeten, hoogachtend,

Mr. P.J. van der Have Secretaris O.V.S.-Commissie

RICHTLIJNEN BIJ DE TOEPASSING VAN DE O.V.S.
INLEIDING.
Sinds de invoering van de O.V.S. heeft de praktijk van de schaderegeling uitgewezen dat richtlijnen inzake de toepassing wenselijk zijn. Deze zijn voor de eerste maal in 1975 uitgegeven. Inmiddels is de O.V.S. uitgebreid, aangevuld en op sommige punten gewijzigd. Tevens komen ieder jaar opnieuw uitspraken van de bindend adviseurs ter beschikking. Periodiek worden de richtlijnen bij toepassing van de O.V.S. aan de ontwikkelingen aangepast; de richtlijnen uit 1975 en 1985 zijn in de huidige versie van de richtlijnen verwerkt.
Voorwaarde voor toepassing van de O.V.S. is dat de betrokken verzekeraars het eens zijn over de toedracht van de botsing in kwestie. De O.V.S. noch de bindend adviseurs treden in een civielrechtelijke beoordeling van het geschil; met name kan geen oordeel over de schuldvraag-kwestie gegeven worden. Het komt regelmatig voor dat partijen verdeeld zijn over feitelijke omstandigheden, waardoor ook de juridische consequenties en een eventuele toepassing van de O.V.S. punten van discussie vormen.
T.a.v. dit soort geschillen kunnen de bindend adviseurs geen uitspraak doen, daar het dan niet gaat om de uitleg van de O.V.S., maar om een geschil over de feitelijke toedracht. Indien partijen bijvoorbeeld van mening verschillen of één van de verzekerden uit een uitrit of een weg kwam, moeten de bindend adviseurs zich van een oordeel onthouden.
In een enkel geval blijkt men er moeite mee te hebben de consequenties van de O.V.S. te accepteren, omdat men die als onrechtvaardig ervaart. Zoals de naam van de O.V.S. reeds aanduidt, is het doel van de O.V.S. de schaderegeling tussen verzekeraars te vereenvoudigen door voor een aantal véél voorkomende typen aanrijdingen een standaardoplossing te geven. Allerlei nuances welke de schuldvraag anders zouden doen liggen blijven buiten beschouwing. Men moet dus niet in een geval dat feitelijk onder een omschrijving van een in de O.V.S. geregeld type aanrijding valt, de schuldvraag gaan betrekken, omdat toepassing van de O.V.S. in dat geval tot een onbevredigend resultaat leidt. Doet men dit wel, dan haalt men wéér de discussie over de schuldvraag binnen, terwijl het doel van de O.V.S. juist is discussies over de schuldvraag uit te sluiten.
Voor de toepassing van de O.V.S. is derhalve alleen relevant de vraag:

VALLEN DE FEITELIJKE OMSTANDIGHEDEN VAN HET CüiSiCKEïï; GEVAL OKDEH DK OMSCHRIJVING VAN EEN VAN DE TYPEN AANRIJDINGEN, WAARVOOR DE O.V.S. EEN REGELING GEEFT?
Met nadruk moet gesteld worden dat de O.V.S. alléén geldt tussen de O.V.S.-partners. Het gaat niet,.aan dat verzekerden, of degenen die voor hen optreden, op welke manier dan ook in een discussie betreffende O.V.S. en de toepassing daarvan, worden betrokken. Voor toepassing van de O.V.S. is niet van belang om wat voor soort motorrijtuigverzekering het gaat (dus ook bijv. voor een garage-verzekering, voor zover het w.a.-of cascodekking van motorrijtuigen betreft, of een rijbewijsverzekering).

Op grond van art. XI van de O.V.S. hebben de bindend adviseurs bevoegdheid desgevraagd bindend advies te geven omtrent een geschil over toepassing van de O.V.S. Tevens hebben de bindend adviseurs de bevoegdheid om in hun beslissing de door partijen aangevoerde gronden aan te vullen en eventueel een ander artikel van toepassing te verklaren dan door partijen naar voren gebracht. Deze adviezen hebben een ad-hoc karakter; immers zij zijn volledig toegespitst op een concrete casus. Er kan niet gesproken worden van een verzameling adviezen waarin principiële stellingnamen t.a.v. O.V.S.-artikelen zijn neergelegd. Derhalve worden de adviezen slechts ter beschikking gesteld van bij het concrete geval betrokken verzekeraars. In de uitzonderingsgevallen dat wel een principieel standpunt wordt bepaald door de bindend adviseurs, wordt de betrokken uitspraak aan alle O.V.S.-partners gezonden worden.

ALGEMENE BEGRIPPEN.
A. Wegen.
Aanrijdingen, die plaatsvinden op wegen die voldoen aan art. l van de Wegenverkeerswet en dus feitelijk voor het openbaar verkeer openstaan, vallen onder de O.V.S. De O.V.S. is eveneens van toepassing op aanrijdingen op niet-openbare wegen en op terreinen (uitgezonderd parkeergarages) waar, in verband met de aanwezigheid van een stelsel van wegen, de eisen van het maatschappelijk verkeer meebrengen, dat de verkeersregels naar analogie dienen te worden toegepast. Dit gebeurt eveneens in het gemene recht.

B. Geldigheidsgebied.
De O.V.S. geldt ook voor aanrijdingen buiten Nederland.
C. Normen voor afstand i.v.a. toepassing van de verschillende artikelen.
In de verschillende artikelen van de O.V.S. worden abstrakte normen gegeven die in de loop der jaren middels uitspraken van de bindend adviseurs geconcretiseerd zijn. Deze normen zijn bij de betreffende artikelen
aangegeven.

D. Meervoudige botsingen.
De O.V.S. is bedoeld voor enkelvoudige botsingen (behoudens het geval geregeld in art. IX O.V.S.). Dit houdt in dat botsingen tussen meer dan twee motorrijtuigen niet onder de O.V.S. vallen. Wel valt onder O.V.S. .de schade aan het motorrijtuig die voortvloeit uit een geval waarin het betrokken motorrijtuig voor of na de botsing met een ander voorwerp dan een motorrijtuig in aanraking komt, bijv. met een fietser of een lantaarnpaal.

E. Stilstaand Obstakel.
Het kan voorkomen dat een motorrijtuig, dat een bepaalde beweging heeft ingezet, deze beweging moet of wenst te onderbreken. Slechts in uitzonderingsgevallen kan deze stilstand leiden tot het buiten toepassing verklaren van de O.V.S. Indien vaststaat, dat een motorrijtuig om welke reden dan ook gedurende een zodanige tijd stilstaat, dat het door een ieder duidelijk als een stilstaand obstakel moet worden beschouwd, is er sprake van een situatie welke niet valt onder de O.V.S.
Bovenstaande geldt uiteraard niet voor de botsingssituaties zoals omschreven in de artikelen VII en VIII O.V.S.
2.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING.
Artikel I

BOTSINGEN OP KRUISINGEN EN SPLITSINGEN VAN WEGEN. Botsing op het kruisingsvlak.
Als uit het fèitencomplex (de verklaringen van betrokkenen etc.) blijkt, dat de aanrijding op de kruising heeft plaatsgevonden, is art. IX O.V.S. van toepassing. Het doet daarbij niet terzake, waar de auto's na de aanrijding worden aangetroffen.
Botsing buiten het kruisingsvlak.
Twee auto's naderen de kruising van verschillende richtingen. A stopt vóór de kruising teneinde B, die van rechts komt, voorrang te geven. B snijdt echter de bocht naar links af en raakt A. Als enig deel van een der voertuigen zich op de kruising bevindt tijdens de botsing voldoet deze aanrijding geheel aan de omschrijving van het onder art. I, sub l jo 5 O.V.S. geregeld geval. Het feit, dat A juridisch geen schuld treft is voor toepassing van de O.V.S. irrelevant.
Overeenkomstig de wettelijke bepalingen tot doorgang resp. voorranggerechtigde motorrijtuigen.
Voorbeeld: Ambulance-auto komt van links. Voert optische- en geluidssignalen. In verband met de artikelen 30, 41 en 42 van het R.V.V. is het duidelijk, dat vanwege de aan de ambulance-auto toegekende prerogatieven de voorrang welke de van rechtskomende auto genoot, is komen te vervallen. Daarvoor is in de plaats getreden art. 42d R.V.V., zodat de ambulance-auto, nu deze optische- en geluidssignalen voerde, tot vrije doorgang was gerechtigd.

Normen voor afstand in verband met toepassing.
Voor verkeerssituaties op wegen waar een maximum snelheid van 50 km/u geldt wordt een afgelegde afstand van tenminste 25m aangehouden voordat gesproken kan worden van het "naderen" van een kruising in de zin van de O.V.S. Voor verkeerssituaties op wegen waar een hogere snelheid is toegestaan is deze afstand tenminste 50m.
Met afgelegde afstand wordt bedoeld de afgelegde afstand op de weg tot de kruising waarop de botsing plaatsvindt.

Artikel II.
Botsing tussen een links- of rechtsafslaand en een rechtdoorgaand motorrijtuig.
De term "rechtdoorgaand" dient tevens te worden gelezen als "vooruitrijdend".
Blijkens de tekst moet een motorrijtuig daadwerkelijk naar links of naar rechts van richting veranderen. Met andere woorden, ten tijde van de botsing dient het afslaande motorrijtuig zich duidelijk in een schuine stand ten opzichte van de wegas te bevinden. Het van richting veranderen kan ook het voorsorteren zijn. Heeft echter het voorsorteren geen verband meer met de aanrijding, b.v. iemand sorteert op enige afstand van de kruising links vóór, rijdt enige tijd tegen de wegas, vermindert vaart en wordt dan door een achteropkomer, die verrast wordt door het vaartminderen, van achteren aangereden, dan is niet art. II O.V.S. van toepassing, omdat bij de botsing niet naar links van richting werd veranderd en het voordien voorsorteren niet de oorzaak van de botsing is. In zo'n geval is art. IX O.V.S. (kop-staart botsing) van toepassing. Sorteert echter iemand vóór teneinde linksaf te slaan en door dit voorsorteren ontstaat een botsing met een rechtdoorgaand voertuig, dan is art. II O.V.S. wél van toepassing.

Normen voor afstand i.v.ra. toepassing.
Voor verkeerssituaties op wegen waar een max. snelheid van 50km/u geldt, wordt een afgelegde afstand van tenminste 25m aangehouden voordat gesproken kan worden van zich in dezelfde richting voortbewegen in de zin van art. II O.V.S. Voor verkeerssituaties op wegen waar een hogere snelheid is toegestaan, is deze afstand tenminste 50m. Met afgelegde afstand wordt bedoeld de afstand op de weg tussen het punt waar op het motorrijtuig in dezelfde richting is gaan deelnemen aan het verkeer en het punt van botsen.

Artikel III.
Als twee motorrijtuigen, vanaf verschillende wegen komend, op een kruising of splitsing met elkaar botsen, kan niet worden gesteld dat beide zich op dezelfde weg bevonden, ook al behoort het kruisings- of splitsingsvlak juridisch tot beide wegen.

Artikel IV.
In dit artikel dient de term "rechtdoorgaand" tevens te worden gelezen als "vooruitrijdend".
Normen voor afstand i.v.m. toepassing.
Heeft iemand na gekeerd te zijn, reeds een korte afstand in tegengestelde
richting afgelegd, dan wordt hij, op wegen waar een max. snelheid van 50km/u
geldt, niettemin nog geacht met keren bezig te zijn, indien de in tegengestelde
richting afgelegde afstand en het punt van botsen ten hoogste 25m bedraagt.
Voor verkeerssituaties op wegen waar een hogere snelheid is toegestaan, is deze
afstand ter. hccgstc 5Crr,. •

Artikel V.
Normen voor afstand-, i.v.m. toepassing.
Voor verkeerssituaties op wegen waar-een max. snelheid van 50km/u geldt, wordt een afgelegde afstand van ten hoogste 25m aangehouden, waarbinnen nog sprake is van "uit een uitrit op de weg komen" in de zin van art. V O.V.S. Voor verkeerssituaties op wegen waar een hogere snelheid is toegestaan is deze afstand ten hoogste 50m. Met afgelegde afstand wordt bedoeld de afstand op de weg tussen de uitrit en het punt van botsen.

Artikel VI.
In dit artikel dient de term "rechtdoorgaand" tevens te worden gelezen als "vooruitrijdend op dezelfde weg". Het begrip "parkeerstand" dient gerelateerd te worden aan de omschrijving van "parkeren" in art. 86 R.V.V.
Normen voor afstand i.v.m. toepassing.
Voor verkeerssituaties op wegen waar een max. snelheid van 50km/u geldt, wordt een afgelegde afstand van ten hoogste 25m aangehouden, waarbinnen nog sprake is van "uit parkeerstand wegrijden" in de zin van art. VI O.V.S. Voor verkeerssituaties op wegen waar een hogere snelheid is toegestaan is deze afstand ten hoogste 50m. Met afgelegde afstand wordt bedoeld de afstand op de weg tussen het verlaten van de parkeerstand en het punt van botsen.

Artikel VII.
Als hoofdkenmerk van portieren wordt beschouwd het feit dat bij opening daarvan het motorrijtuig wordt verbreed. Onder portieren worden derhalve ook verstaan deuren van vrachtauto's (geen laadkleppen).

Artikel VIII.
Het begrip "geparkeerd motorrijtuig" dient gerelateerd te worden aan de omschrijving van "parkeren" in art. 86 R.V.V.

Artikel IX. Regres.
Een aantal van de geschillen, welke voor arbitrage werd voor gelegd, had betrekking op de vraag, of in een geval van een kop-staartbotsing, waarbij méér dan twee in dezelfde rijrichting aan het verkeer deelnemende motorrijtuigen zijn betrokken, de verzekeraar van het achteroprijdende motorrijtuig, nadat hij op grond van de O.V.S. of anderszins de schade aan de vóórrijder heeft betaald, voor deze schade verhaal kan plegen op de O.V.S.-partner die de daarachter of verderop in de file doordrukkende auto heeft verzekerd, vooropgesteld, dat de bestuurder daarvan schuld treft. Hét antwoord, dat in diverse uitspraken door de bindend adviseurs werd gegeven, luidde steeds bevestigend.

De overwegingen waren:
1. De O.V.S. regelt alleen de schade-afwikkeling tussen de verzekeraars van de
twee motorrijtuigen die met elkaar in botsing zijn gekomen op een wijze als
in art. IX O.V.S. aangegeven (" met de voorkant in botsing komt met
de achterkant.......").
2. Afstand van verhaal als omschreven in de O.V.S. heeft slechts betrekking op
het verhaal van de casco-verzekeraar van het achteroprijdende motorrijtuig
op de WA-verzekeraar van het voorrijdende motorrijtuig.
3. In de O.V.S. zijn geen andere bepalingen opgenomen of voorzieningen
getroffen, die tot een andere conclusie dan in 2 omschreven zouden kunnen
leiden.

N.B.
Dit lijkt in tegenspraak met de circulaire van 24 mei 1973 (N.V.V.A. L-73/23). Deze circulaire gaf echter alleen een beleidsadvies om geen regres te nemen "daar de situatie bij kettingbotsingen steeds onoverzichtelijk is en nooit is vast te stellen, wie op de ander is gebotst". Natuurlijk is er wel verhaal mogelijk in die gevallen, waarin de situatie wél overzichtelijk is en wél vaststaat wie op wie is gebotst. De O.V.S. belet in een dergelijk geval het regres niet.

Doordrukken op vóórrijder.
Bij een schadegeval zijn drie auto's betrokken: De eerste auto loopt schade op als gevolg van een botsing tussen de tweede en derde auto (doordrukken).terwijl de tweede/middelste auto geen schade oploopt aan de voorzijde.
De O.V.S.-partner van de derde auto zal in dit geval 50% van de schade aan de tweede/middelste auto moeten vergoeden, immers:
Niet de "omvang van de schade" maar de "aard van de botsing" vormt het criterium.

Fouten van de voorrijder.
Fouten van de vóórrijder, zoals "snijden" of het voor de botsing van rijstrook wisselen, spelen voor de toepassing van art. IX O.V.S. geen enkele rol.

Plaats van de beschadigingen aan beide auto's.
Twee auto's nemen in dezelfde richting deel aan het verkeer. Er ontstaat een botsing waarbij een auto met de zijkant tegen de achterkant van de voor hem rijdende auto botst.

Art. IX O.V.S. is hier niet van toepassing, aangezien de aard van de botsing niet voldoet aan de omschrijving daarvan. Het gemene recht dient te worden gehanteerd.
Normen voor afstand i.v.ra. toepassing.
Voor verkeerssituaties op wegen waar een max. snelheid van 50km/u geldt, wordt een afgelegde afstand van tenminste 25m aangehouden voordat gesproken kan worden van zich in dezelfde richting voortbewegen in de zin van art. IX O.V.S. Voor verkeerssituaties op wegen waar een hogere snelheid is toegestaan, is deze afstand tenminste 50m. Met afgelegde afstand wordt bedoeld dé afstand op de weg tussen het punt waarop het motorrijtuig aan dezelfde richting is gaan deelnemen aan het verkeer en het punt van botsen.

Artikel X.
Een cascoschade betaald onder de speciale verzekering van een aanhangwagen (waaronder caravanverzekering) valt ook onder de O.V.S., mits de aanhangwagen aan een motorrijtuig was gekoppeld, of na koppeling daarvan is losgemaakt of losgeraakt en het nog niet veilig buiten het verkeer tot stilstand is gekomen.