Overzicht

De polisvoorwaarden voor de motorrijtuigverzekering zijn te verdelen in:
- algemene bepalingen
- bepalingen over de aansprakelijkheidsdekking
- bepalingen over de cascodekking
De algemene bepalingen gelden voor de aansprakelijkheidsdekking en voor de cascodekking

Vele tussenpersonen, binnen- en buitendienstmedewerkers zijn bevoegd voorlopige dekking te verlenen.

De dekking eindigt bij verkoop van het motorrijtuig (behalve bij bromfietsen).

Het verzekeringsgebied omvat Europa (incl. de meeste landen rondom de Middellandse Zee)

Voor een vervangend motorrijtuig wordt een subsidiaire WA-dekking (soms ook casco) verleend, uitsluitend als het verzekerde motorrijtuig tijdelijk buiten gebruik is wegens reparatie.

Algemene uitsluitingen:
- ander gebruik dan verzekerd
- rijden met niet-meeverzekerde aanhangwagen
- geen geldig rijbewijs
- opzet / goedvinden van verzekerde
- snelheidswedstrijden, -proeven en -ritten

De ontsnappingsclausule regelt dat de uitsluitingen niet zullen worden ingeroepen tegen een verzekerde die te goeder trouw is.

Hulpverleningsdekking
Deze regeling geldt alleen bij verzekering van personenwagens in geval van ongeval of diefstal soms ook voor bestelauto's en motorrijwielen.

Binnen Nederland bestaat recht op:
- vervoer van de beschadigde auto naar een adres naar keuze van verzekerde binnen Nederland
- vervoer van de inzittenden per taxi naar een adres naar keuze van verzekerde binnen Nederland

Buiten Nederland bestaat recht op:
- repatriëring van het voertuig
- repatriëring van de inzittenden per trein

Schade door het kosteloos vervoer van gewonden is gedekt.

Premiekorting bij schadevrij rijden
Afhankelijk van de premiestructuur is er sprake van no-claimkorting of van een bonus-malussysteem.

Factoren voor de risicobeoordeling en premiestelling:
- gekentekende of niet-gekentekende motorrijtuigen
- soort motorrijtuig
- gebruik van het motorrijtuig
- de mentaliteit en de rijvaardigheid van de bestuurder (niet meetbaar)

De premiebepaling gebeurt aan de hand van:
- het gewicht of de cataloguswaarde voor personenauto's
- het laadvermogen voor vrachtauto's
- de cilinderinhoud voor motorrijwielen
- wel geen versnellingen voor bromfietsen

Bij bromfietsverzekering wordt naast een verzekeringsbewijs een verzekeringsplaatje afgegeven.

De dekking kan uitgebreider of beperkter zijn dan de WAM, beperkingen kunnen niet aan de benadeelde worden tegengeworpen.

Uitsluitingen aansprakelijkheid:
- schade door dief of geweldpleging
- schade aan zaken van verzekeringnemer of aan zaken die hij onder zich heeft
- schade aan met het motorrijtuig vervoerde zaken
- schade veroorzaakt als de bestuurder onder invloed van alcohol, drugs of medicijnen is

De ontsnappingsclausule houdt in dat de verzekeraar geen verhaal pleegt of de uitkering wel verricht als de verzekerde aantoont dat de gebeurtenis die uitgesloten is buiten zijn wil of medeweten plaatsvond.

Het verhaalsrecht kan ook worden uitgeoefend tegen de nieuwe eigenaar die zijn verzekeringsplicht niet is nagekomen.

Het verzekerde bedrag is overeenkomstig de WAM minimaal f 2.000.000,—, of zelfs meer zoals bij vervoer van gevaarlijke stoffen en hogere dekkingseisen in het buitenland. De verzekerde kan zonodig ook een hoger bedrag verzekeren.

Een civielrechtelijke zekerheidstelling (cautie) die verlangd kan worden ter waarborging van een betaling aan een benadeelde is gedekt tot bijv. f 100.000,—.

Proceskosten en wettelijke rente zijn boven het verzekerd bedrag gedekt.

Specifieke aansprakelijkheidsverzekeringen:
- kentekenverzekering
- rijbewijsverzekering
- de garageverzekering

Onderwerpen

De voorlopige dekking
De meeste tussenpersonen hebben van verzekeraars de bevoegdheid gekregen risico's voorlopige in dekking te nemen. Direct na het ingaan van de voorlopige dekking wordt een aanvraagformulier naar de verzekeraar gezonden. Deze beslist dan over definitieve acceptatie. Schaden, in de periode van voorlopige dekking ontstaan, komen voor rekening van de verzekeraar.
Afwijzing tot beëindiging van de voorlopige dekking. De afwijzing wordt aan de tussenpersoon en rechtstreeks aan de verzekerde ter kennis gebracht. Belangrijke mededelingen moet de verzekeraar volgens de Raad van Toezicht nu eenmaal aan de verzekerde rechtstreeks meedelen.
Bij beëindiging van de voorlopige dekking moet de verzekeraar het kenteken bij de RDW afmelden ook al is geen polis afgegeven. Hij loopt het narisico.

De verzekeraar dient dan wel de verzekerde enige dagen de gelegenheid te geven elders een verzekering af te sluiten.

Einde van de dekking.
De dekking eindigt volgens de voorwaarden meestal bij verkoop van het motorrijtuig.
De verzekering wordt vaak voortgezet voor een ander motorrijtuig, aI dan niet na een periode waarin de verzekering opgeschort was.
Met verkoop wordt gelijkgesteld verlies, diefstal of verduistering en inbeslagname van het motorrijtuig of kenteken.
Vele polissen vatten deze gevallen samen met "ophouden belang te hebben bij of de feitelijke macht verliezen over het motorrijtuig".
Voor bromfietsen geldt een afwijkende regeling. Eigendomsovergang van de bromfiets tijdens de duur van de verzekering heeft geen invloed op de duur van de verzekering. Deze loopt door voor de nieuwe eigenaar, zowel voor het wa-risico als voor het casco- risico.

No-claimkorting
Als in het verzekeringsjaar geen schade is gemeld of een aangemelde schade geen financiële gevolgen heeft voor de verzekeraar of volledig op de tegenpartij is verhaald, dan heeft de verzekeringnemer bij voortzetting van de verzekering recht op een korting op de premie.
De korting kan bij de verzekering van personenauto's oplopen van 10% tot 50%, soms zelfs tot 75% afhankelijk van het aantal verzekeringsjaren dat de verzekeraar schadevrij is gebleven.
De no-claimschaal is niet overal dezelfde.

Wordt op een bepaald moment een hoge korting genoten en volgt er dan een schade, dan wordt de korting niet tot 0% teruggebracht, maar bijv. van 40% naar 20%, enz. Men noemt dit de "getrapte no-claimterugval". Vroeger viel men wel terug naar 0%.
De no-claimkortingsregeling wordt voor personenauto's bijna niet meer toegepast, wel voor motorrijwielen en vrachtauto's.
Voor bromfietsverzekeringen bestaat geen no-claimregeling.

Het bonus-malusstelsel
De meeste verzekeraars hanteren bij de verzekering van personenauto's het z.g. bonus-malusstelsel. Dat gaat ook uit van schadevrije jaren.
Het stelsel heeft een "ladder" met vaak 14 treden.
Men wordt op deze ladder ingeschaald afhankelijk van:
- leeftijd van de regelmatige bestuurder;
- aantal te rijden kilometers per jaar;
- het schadeverloop in het verleden.

Na een schadevrijjaar stijgt men één trede. Heeft men in een jaar schade, dan zakt men een aantal treden.
De onderste trede geeft een toeslag op de premie van 25%. Een opslag noemt men een malus. Een groot aantal verzekeraars heeft een garantieregeling ingevoerd. Na een schuldschade heeft men geen terugval als men een aantal jaren de maximale korting genoot.
Bij dit premiestelsel houdt men nog rekening met de regio. Woont men in een streek met weinig schadegevallen dan geeft dat ook een korting op de basispremie.

Invloed van schade op no-claimkorting en bonus-malus
Terugval in korting vindt plaats als de verzekeraar een uitkering moet doen of mogelijk zal moeten doen zonder dat deze verhaald kan worden. Of de verzekerde schuld heeft aan het ongeval is niet relevant.
Bij toepasselijkheid van art 185 WVW kan de verzekeraar gehouden zijn een betaling te verrichten zonder dat de verzekerde schuld treft. De schade heeft dan wel invloed op de korting. Er zijn ook andere omstandigheden mogelijk waarbij de verzekerde geen schuld heeft maar er geen sprake is van een schadevrij jaar, bijv. geparkeerdstaande auto, doorgereden fietser.

De verkeersaansprakelijkheid neemt steeds meer de vormen aan van een risicoaansprakelijkheid zonder dat er sprake is van schuld van de verzekerde. Verzekerden ervaren het verval van de korting dan als onrechtvaardig. Daarom hebben diverse verzekeraars ingevoerd dat als de uitkering op grond van art. 185 WVW moet worden verricht het jaar toch als schadevrij zal worden beschouwd als de verzekerde geen schuld aan het ongeval heeft.

Uitkeringen op grond van de meeste gedekte oorzaken bij de beperkte cascodekking, brand, ruitbreuk enz. hebben bij vele verzekeraars geen invloed op de korting. Schaden door inbraak, diefstal, verduistering, joyriding en vermissing hebben meestal wel invloed op de korting.
De korting wordt niet aangetast als het financiële nadeel uitsluitend een gevolg is van een door de verzekeraar gesloten overeenkomst.

Samenloop van verzekeringen
Onder samenloop verstaat men het gelijktijdig verzekerd zijn op meerdere verzekeringen.

Verzekeraars hebben voor vier specifieke situaties van samenloop tussen AVB- en WAM-verzekeraars afspraken gemaakt:
- schade met of door lading;
- sproei en spuitschade;
- aanhangwagens;
- passagiers.

Voor andere situaties geldt dat verzekeraars apart tot overeenstemming moeten te komen. De verzekerde en de benadeelde mogen niet de dupe worden van de onderhandelingen daarover. De eerst aangesproken verzekeraar regelt de schade. Daarna moeten verzekeraars proberen tot overeenstemming te komen. Lukt dat niet dan kan de zaak voor een bindende uitspraak worden voorgelegd aan de Verbondscommissie Samenloop.

Lading
Algemene aansprakelijkheidsverzekeraars en motorrijtuigverzekeraars hebben afgesproken dat schade door het laden en lossen onder de AVP / AVB valt. Schade door afvallende of afgevallen lading valt onder de motorrijtuigverzekering.

De Commissie Samenloop kreeg te oordelen over de volgende zaak. Na het surfen laden X en Y de surfplank van X los op de auto van X met de bedoeling die bij vertrek op de auto vast te binder. Door een plotselinge rukwind slingerde de plank van de auto en trof het dochtertje van Y, dat daardoor ernstig werd gewond.

X had een AVP en een WAM-verzekering voor de auto. De AVP-verzekeraar voerde aan dat hier sprake was van afvallende lading van het motorrijtuig, waarvoor de WAM-verzekeraar dekking biedt.
De WAM-verzekeraar meende dat hier nog van een laadrisico sprake was nu de plank nog niet op de auto was vastgebonden, zodat de AVP-verzekeraar dekking behoorde te geven.

De commissie meende, dat hier sprake is van schade veroorzaakt door zaken, die zich bevinden op dan wel vallen of gevallen zijn van het motorrijtuig, zodat de WAM-verzekering van het motorrijtuig daarvoor dekking geeft.

Bij laden en lossen van een vrachtauto wordt gebruik gemaakt van een hydraulische klep. De klep wordt naar beneden gelaten, de zaken worden op de klep gezet en deze gaat omhoog, zodat de zaken in de vrachtauto geladen worden. Tijdens dit laden valt een stapel dozen van de klep tegen een langsrijdende fietser. De AVB-verzekeraar neemt deze schade voor zijn rekening.

Sproei- en spuitschade
Verzekeraars hebben afgesproken dat sproei- en spuitschaden onder de algemene aansprakelijkheidsverzekering vallen.

Een tuinder rijdt bespuit zijn land m.b.v. zijn tractor en gebruikt daarbij een onkruidbestrijdingsmiddel. Omdat hij onvoldoende rekening houdt met de windsterkte, waait een deel over naar de percelen van zijn buurman. Daar staat een gewas dat absoluut niet tegen dat bestrijdingsmiddel is bestand. De ontstane schade komt voor rekening van de AVB-verzekeraar.

Aanhangwagens
Als een aanhanger gekoppelde is; of is losgemaakt, dan wel losgeraakt, maar nog niet veilig buiten het verkeer tot stilstand gekomen, valt dat onder de motorrijtuigpolis. Losse aanhangwagens, die tot aansprakelijkheid leiden zonder een verband met verkeersdeelname, vallen onder de algemene aansprakelijkheidsverzekering.
De Hoge Raad heeft beslist, dat schade door een ontkoppelde aanhangwagen slechts dan onder de algemene aansprakelijkheidsverzekering valt, indien de aanhanger veilig buiten het verkeer tot stilstand is gekomen.

Iemand die zijn huis verbouwde bracht bouwmateriaal in de aan zijn auto gekoppelde aanhanger bij zijn huis. Hij ontkoppelde de aanhanger en duwde deze met de hand de afstand die nog nodig was om de aanhangwagen te parkeren. Daarbij raakte de aanhanger een geparkeerd staande auto. De Commissie Samenloop vond dat de aanhanger nog niet veilig buiten het verkeer tot stilstand was gekomen.

Passagiers
De WAM verplicht dat de passagier als verzekerde geldt. De AVP van de passagier dekt dat meestal ook.
Toch gaat de WAM-verzekering voor. Dat is voor de benadeelde het meest eenvoudig. De schade die de passagier aan het motorrijtuig zelf toebrengt, een eigen risico of no-claimverlies van de eigenaar van het motorrijtuig vallen wel onder de AVP van de passagier te verhalen.

De verhaalbaarheid van no-claimverlies is dubieus, er zijn uitspraken voor en tegen verhaalbaarheid.