Aansprakelijkheidsverzekeringen II

Overzicht

Aansprakelijkheidsverzekeringen hebben als doel de bescherming van het vermogen van de verzekerde.

Er bestaat geen uniforme AVB polis.
Een door het Verbond ontwikkeld polismodel vormt wel de basis voor veel polissen.

Een AVB wordt niet alleen voor bedrijven gebruikt, maar ook bij (zelfstandige) beroepsbeoefenaren en huiseigenaren.

De verzekerden:
- de verzekeringnemer
- zijn ondergeschikten
Vaak ook:
- bestuurders en commissarissen
- personeelsverenigingen
- pensioenfondsen

De verzekerde hoedanigheid is in de polis opgenomen.
De geleverde producten zijn daarin ook vaak vermeld.

Wijziging in de hoedanigheid en bedrijfsactiviteiten moet de verzekerde direct aan de verzekeraar melden, anders kan dekking ontbreken.

Het verzekerd bedrag is een maximum per gebeurtenis.

Rekening dient te worden gehouden met de brandregresregeling.

Volgens de regeling kunnen aangesloten brandverzekeraars tot f 1.000.000,— regres op bedrijven nemen. Het verzekerd bedrag moet daarom ten minste f 1.000.000,— bedragen.

Voor productaansprakelijkheid geldt een maximum per jaar van twee keer het verzekerd bedrag.
Veel verzekeraars hanteren dat maximum voor alle soorten schade.

Naast de schade dekt de AVB:
- proceskosten, boven het verzekerd bedrag
- wettelijke rente, boven het verzekerd bedrag
- kosten ter voorkoming of vermindering van schade (art. 283 K)

De AVB dekt schade aan personen en aan zaken met inbegrip van de gevolgschade daarvan.

Zuivere vermogensschade (financiële schade) is uitgesloten.

Schade aan zaken van de verzekeringnemer is uitgesloten, ook al veroorzaakt een verzekerde / niet-verzekeringnemer de schade.

Er is geen uniforme regel voor het verzekeren van het inlooprisico en het ultlooprlsico.

Het inlooprisico is verzekerd als de polis de schade dekt, die zich tijdens de verzekeringsduur manifesteert, maar daarvoor veroorzaakt is.
Het uitlooprisico is verzekerd als de polis de schade dekt, die tijdens de verzekeringsduur is veroorzaakt maar pas later aan de dag treedt.

De meeste verzekeraars dekken wel het inlooprisico, maar niet het uitlooprisico Sommigen bieden alleen dekking voor schaden gemeld binnen de verzekeringsduur (claims-made) of schaden veroorzaakt en gemeld binnen de verzekeringsduur (beperkte claims-made).

De uitsluitingen:
- opzet
- opzicht
- motorrijtuigen en (lucht)vaartuigen, met als uitzonderingen de
- non-owners-liability
- het passagiersrisico
- schade door laden en lossen, afgevallen lading en aanhangwagens (subsidiair)
- geleidelijke milieuschade
- aansprakelijkheid verhogende bedingen
- schade aan geleverde zaken of schade door het niet overeenkomstig de bedoeling kunnen gebruiken daarvan alsmede de vervangingskosten en het opnieuw verrichten van uitgevoerde werkzaamheden
- vaak ook grondverzakking, kabelschaden e.d. (evt. tegen extra premie mee te verzekeren)

De premie wordt veelal uitgedrukt in een promillage over het loon en vaak ook over de omzet.

Aan de hand van de geschatte gegevens wordt de voorschotpremie berekend.
Naverrekening gebeurt aan het eind van het verzekeringsjaar.

De hoogte van het promillage is afhankelijk van:
- de gevarenklasse
- de hoogte van het verzekerd bedrag
- de landen waarnaar geëxporteerd wordt en de mate van de export

De AVB kent meestal werelddekking, maar voor productaansprakelijkheid Europadekking.
Het exportrisico naar de Verenigde Staten, vaak ook Canada, kan tegen een extra premie worden meeverzekerd.

De modelpolis AVB '96 is een rubriekenpolis op basis van het claims-made beginsel en heeft als doel voor verzekeraars o.a. om de uitloop, long tail, beheersbaar te houden.

Beroepsaansprakelijkheidsverzekeringen
Bepaalde groepen beroepsbeoefenaren kunnen een beroepsaansprakelijkheidsverzekering sluiten voor zuivere vermogensschade door beroepsfouten.

De groepen:
- accountants en belastingconsulenten
- advocaten
- architecten
- notarissen
- assurantietussenpersonen en makelaars in onroerend goed
- bestuurders en commissarissen

De beroepsaansprakelijkheidsverzekering dekt meestal alleen de zuivere vermogensschade. Voor de zaak- en personenschade dient daarom meestal een AVB verzekering te worden afgesloten.

Voor bijzondere risico's bestaan aparte verzekeringsvormen.
Voor juridische en administratieve beroepen is de kans op schade vooral gelegen in zuivere vermogensschade, de verzekering dient daarop te zijn afgestemd.

Voor medische beroepen is een (evt. beperkte) dekking voor beroepsfouten voor normale AVB-risico’s en voor zuivere vermogensschade nodig.

Bij de bouwnijverheid is het nodig de polissen aan te passen aan de algemene voorwaarden die in de bouwsector gebruikelijk zijn, de CAR-verzekering kan een rol spelen.

Garagehouders hebben een garageverzekering nodig. In beginsel een aansprakelijkheidspolis met kenmerken van een objectverzekering.

Voor milieurisico's, bij geleidelijke inwerking is het Milieu Aansprakelijkheids Samenwerkingsverband, het MAS opgericht.

Op de AVB kan het milieurisico met de rubriekenpolis worden meeverzekerd.
Rubriek A bevat algemene bepalingen.
Rubriek B bevat de normale bedrijfsaansprakelijkheidsdekking met subsidiaire dekking voor milieuschade bij plotselinge, onzekere gebeurtenissen.
Rubriek C bevat de primaire dekking van het volledige milieurisico (plotseling en langzaam) mits vanaf de verzekerde locatie.

De uitsluitingen:
- zure depositie
- genetische schade
- schade aan ondergeschikten
- toegestane aantastingen

Onderwerpen

De modelpolis AVB '96
Asbest, Des en beroepsziekten zijn de laatste jaren sterk opgevallen. Verzekeraars worden geconfronteerd met schadeoorzaken van meer dan 20 jaar terug toen zij die oorzaken niet kenden en daar ook geen premie voor konden berekenen er is al helemaal niet voor gereserveerd. Deze zogenoemde long-tail risico’s drukken gaan zwaar op de bedrijfsresultaten drukken omdat de oude polisvoorwaarden vaak uitloop dekten.

Het beroepsziekterisico heeft een belangrijk long-tail karakter: de run-off kan enorm zijn door soms tientallen jaren tussen het moment van blootstelling en het moment dat de werknemer ziek wordt.
Ook het milieurisico kan een lange uitloop hebben.

Het Verbond van Verzekeraars heeft met de uitloop als aanleiding het polismodel AVB 96 ontworpen.
Het is een eerste aanzet om de schadelast beheersbaar te maken en te houden.

Het nieuwe modelpolis is gebaseerd op het claims-made systeem.
Voor dekking is bepalend dat de schade gemeld wordt tijdens de looptijd van de verzekering, ongeacht het moment van schadeveroorzaking of het ontstaan van de schade. Als een schade na jaren gemeld wordt is er in beginsel geen dekking.

Het is sneller mogelijk om de polis effectief aan te passen aan verandering in de wetgeving en jurisprudentie, en eventuele nieuwe risico's. Immers als de polis aangepast wordt heeft dat op nieuwe vorderingen die ingediend worden na de wijziging directe invloed.

De redelijkheid bij de nakoming van de verzekeringsovereenkomst is aanleiding geweest voor de omstandigheden melding waardoor een beperkte dekking van het uitlooprisico toch mogelijk is.

Ook gebiedt de redelijkheid dat geen abrupte overgang ontstaat met een dekkingsgat, waardoor toch een uitloopdekking van de bestaande polis gehandhaafd moet worden. Daardoor zijn de problemen uit het verleden niet opgelost. Schade die is ontstaan tijdens de dekkingsduur van de bestaande polis, valt nog ten laste daarvan.

Het polismodel AVB '96 kent rubrieken.
Hierdoor kunnen de premie- en tarieven beter op het risico worden afgestemd en zijn statistieken betrouwbaarder.

Of de markt het model binnenkort zullen overnemen (verzekeringsmaatschappijen en makelaars) is nog niet helemaal zeker.

Milieurisico's
Een groot aantal Nederlandse aansprakelijkheidsverzekeraars heeft het Milieu Aansprakelijkheids Samenwerkingsverband opgericht die een milieuaansprakelijkheidsverzekering heeft ontwikkeld, de MAS-polis.

Het MAS is een pool met de volgende kenmerken:
- bundeling van specialistische kennis;
- spreiding van risico's;
- grote Nederlandse tekencapaciteit.

De huidige Aansprakelijkheidsverzekering voor Bedrijven (AVB) dekt het risico van milieuschade slechts beperkt. Geleidelijk inwerkende milieuschaden zijn niet op de gewone AVB gedekt.

De MAS-rubriekenpolis
Voor een goede aansluiting wordt de gewone AVB aan de milieuaansprakelijkheidsdekking gekoppeld met een "rubriekenpolis".

Voor beide dekkingen is gedefinieerd wat onder een milieuaantasting wordt verstaan: de uitstoot, doorsijpeling, loslating of ontsnapping van enige vloeibare, vaste of gasvormige stof voor zover die een prikkelende of een besmetting of een bederf veroorzakende of een verontreinigde werking heeft in of op de bodem, de lucht, het oppervlaktewater of enig(e) al dan niet ondergronds(e) water(gang).

Het polismodel voor de rubriekenpolis bevat drie rubrieken:
A. algemene voorwaarden, die van toepassing zijn op de volgende rubrieken, definities, enkele algemene uitsluitingen en een aantal bepalingen over de premie en voorwaarden.

B. voorwaarden vergelijkbaar met de huidige AVB.
Het model geeft hier een beperkt aantal strikt noodzakelijke clausules. De dekking op de huidige AVB wordt zoveel mogelijk ongewijzigd gelaten.

C. de verzekering van het milieuaansprakelijkheidsrisico, het geleidelijke en het plotselinge voor zover dit valt binnen de definitie van milieuaantasting.

Het schadebegrip van rubriek C
Rubriek C dekt:
- schade aan personen;
- schade aan zaken;
- schade als gevolg van verontreiniging van oppervlaktewater;
- schade als gevolg van de aantasting van de economische gebruikwaarde.

Een en ander inclusief gevolgschade als gederfde inkomsten / bedrijfsschade.

Beperkingen rubriek C
- Locatie gebonden
Rubriek C dekt alleen milieuschade rechtstreeks ontstaan vanaf de verzekerde locatie.
Bedrijven die zaken buiten hun bedrijfslocatie vervoeren, of per pijpleiding olie transporteren, hebben aan de dekking van rubriek C niet voldoende.
- Alleen schade binnen definitie milieuaantasting
Alleen schade die voldoet aan de definitie is gedekt. Andere schade zoals geluid, trilling, warmte zijn gedekt op de AVB-voorwaarden (rubriek B).
- Schade en kosten tot verzekerde bedrag gedekt
Expertisekosten, verweer- c.q. proceskosten, wettelijke rente en bereddingskosten zijn samen met de schadevergoedingen tot het verzekerd bedrag gedekt.
- Opzet / goedvinden verzekeringnemer; overtreding voorschriften
Aansprakelijkheid voor schade opzettelijk of met goedvinden van een verzekerde veroorzaakt is niet gedekt. Handelen of nalaten strijdig met overheidsvoorschriften ter zake van het milieu in opdracht van of met goedvinden van de verzekeringnemer of een op het polisblad genoemde verzekerde valt niet onder de dekking.
- Inloop
De polis dekt geen milieuaantastingen die hun oorzaak vinden in een handelen of nalaten van de verzekerde van voor de aanvang van de verzekering. Inloop of "oud zeer" is niet verzekerd.

Andere uitsluitingen
Van de dekking is ook uitgesloten de schade door:
- zure depositie (zure regen) die niet uitsluitend vanaf een locatie is veroorzaakt;
- genetische (erfelijkheids-) schade;
- schade aan ondergeschikten (deze is gedekt op de bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering);
- schade door aantastingen, die behoren te worden geduld.

Samenhang rubriek B en rubriek C
De Rubriekenpolis kent een verzekerd bedrag voor rubriek B en één voor rubriek C.

Wordt het verzekerd bedrag onder de milieurubriek C overschreden en is het een plotselinge onzekere gebeurtenis dan kan onder de rubriek B subsidiaire dekking bestaan. Dat kan ook het geval zijn als bijv. de milieuschade niet vanaf de locatie ontstaat. Ook bij de bereddingskosten, de kosten van verweer en de wettelijke rente kan B dekking bieden waar C ophoudt.

Rubriek C geeft een primaire dekking voor plotselinge als langzaam inwerkende milieuaantasting.

Het is verstandig het algemeen AVB risico en het milieuaansprakelijkheidsrisico bij dezelfde verzekeraar onder te brengen.
De rubriekenpolis biedt daarvoor de mogelijkheid. De verzekeraar brengt dan rubriek C in de MAS onder.

De MAS heeft 4 sectiecommissies, die zich bezighouden met de acceptatie premie, eigen risico e.d. en schaderegeling voor:
- de industrie;
- het midden- en kleinbedrijf;
- gemeenten en semi-overheidrisico’s;
- agrarische risico's.

De pool heeft geen acceptatieplicht.

Milieudekking op de modelpolis AVB '96 en de MSV dekking.
In rubriek IV en V van de modelpolis AVB '96 is het milieurisico verzekerd. Rubriek IV bevat een dekking overeenkomstig MAS-rubriek B, rubriek V de MAS-locatiedekking, rubriek C. Het Verbond werkt aan de milieuschadeverzekering (MSV) in verband met de groeiende vraag naar milieudekking.
De MSV zal dekking gaan bieden voor alle milieurisico's; en niet alleen voor het aansprakelijkheidsrisico. Na introductie van de MSV zullen de rubrieken IV en V uit de AVB '96 verdwijnen. Het milieurisico wordt dan van de AVB uitgesloten.